2023-2024 оқу жылына арналған
қысқа мерзімді сабақ жоспарларын
жүктеп алғыңыз келеді ма?
ҚР Білім және Ғылым министірлігінің стандартымен 2022-2023 оқу жылына арналған 472-бұйрыққа сай жасалған
![](/_nuxt/img/book_under.201c1b3.webp)
Барлық пәндер Баяндамалар, реферат бойынша оқу-әдістемелік материалдар
Еліміздің барлық педагогтарының білімі мен тәжірибесін біріктіріп, білім сапасын арттыру үшін барлық педагогтардың еңбектерін осы сайтта жинадық. Сайтта 6879 материал жарияланған. Сіз осының барлығын сайттан жүктеп сабағыңызға қолдана аласыз.
Барлығы: 6879 материал
ҚР Білім және Ғылым министірлігінің стандарты бойынша жасалған. 2022-2023 оқу жылына арналған
Білім беру процесінің тиімділігін арттыру тәсілі ретінде қазақ тілі мен әдебиеті сабақтарында тұлғаға бағытталған оқыту технологиялары (жұмыс тәжірибесінен)
баяндамада мұғалімнің тұлғаға бағытталған оқыту технологиясын қолдану жөніндегі жұмысы туралы ойлары қамтылған
Қазақ тілі
Баяндамалар, реферат
Барлық сыныптар
405 тг
Қазақстанның бәсекеге қабілетті, қуатты мемлекет болып қалыптасуын қамтамасыз ететін негiзгi факторлардың бiрi және оның дамуының өзегi–бiлiм беру жүйесi.Бiлiм беру жүйесiнің алдында тұрған басты міндет–білім сапасының бәсекеге қабілеттілігін арттыру, бұл өз кезегінде азаматтардың кез келген салада бәсекеге қабілетті болуын талап етеді. Қазіргі заманның талабы – оқушылардың дайын білімді игеріп қоймай, өз бетімен іздене алу қабілетін дамыту, өзгермелі жағдайларға қарай шұғыл шешім шығара алуын, кең ойлап, кемел пішетін ғылыми ойлау жүйесін қалыптастыру
Технология
Баяндамалар, реферат
Басқа
225 тг
ккк
Бастауыш сынып
Баяндамалар, реферат
3 сынып
405 тг
Ойлау қабілетін ашу
Басқа
Баяндамалар, реферат
Барлық сыныптар
Баяндама тақырыбы: «Қазақ тілі мен әдебиет сабақтарында тілдік дағдыларды қалыптастыру жолдарының тиімді әдіс-тәсілдері»
Баяндама тақырыбы: «Қазақ тілі мен әдебиет сабақтарында тілдік дағдыларды қалыптастыру жолдарының тиімді әдіс-тәсілдері»
Қазақ тілі
Баяндамалар, реферат
Барлық сыныптар
405 тг
ЖИ мектептегі психологиялық қызметте қолданудың маңызы
Психология
Баяндамалар, реферат
Басқа
405 тг
Жанасушы екі қатты дененің бір-біріне қатысты қозғалысы кезінде пайда болатын үйкеліс құрғақ үйкеліс деп аталады. Құрғақ үйкеліске қатысты тыныштық үйкелісі, сырғанау үйкелісі, домалау үйкелісі қарастырылады. Қатты денемен сұйық дененің және газ тәрізді ортаның арасындағы үйкеліс тұтқыр үйкеліс деп аталады. Тыныштық үйкелісі қандайда бір бет үстіндегі денені орнынан қозғалтпақ болғанда пайда болады.сырғанау үйкеліс күшінің модулі қалыпты қысым күшінің модуліне тура пропорционал, яғни Қатты денелер бірінің бетімен бірі қозғалғанда олардың арасында сұйық немесе газ тәрізді зат болмаса, онда пайда болатын үйкелісті құрғақ үйкеліс деп атайды. Құрғақ үйкеліс тыныштық үйкелісі және сырғанау үйкелісі болып екіге бөлінеді. Үйкелістің тербеліс үйкелісі деп аталатын түрі де кездеседі. Тыныштық үйкелісі мына формуламен анықталады: Fүйк=kN
Физика
Баяндамалар, реферат
Басқа
НЕГІЗГІ ТҮСІНІКТЕР
1.1. Көлденең күш пен июші моменттер
Беріктік кепілдігі. Межелік (сындырушы) күштің немесе кернеудің іс жүзінде әсер етіп тұрған күшке немесе кернеуге қатынасы. Син. – Беріктік кепілдігінің еселігі; күрделі кернеулі күй жағдайында кернеулі күйдің құраушыларының барлығын бірге кернеулі күй межелік кернеулі күй болу үшін неше өсе көбейту керек екенін көрсететін өселік.
Беріктік шегі. Үлгі төтеп бере алатын ең үлкен күштің үлгінің көлденең қимасының бастапқы (күш түсірілмеген кездегі) ауданына қатынасы.
Беріктік. Қатты дененің сыртқы күштер әсеріне сынбай төтеп беру қабілеті. Кең мағынада беріктік - материалдың сынуға төтеп берумен қатар оның өз формасын қайтымсыз (пластикалық) өзгертуге қарсыласу қабілеті.
Верещагин әдісі. Екі функцияның көбейтіндісінен алынатын интегралды сол функциялардың графиктерін арнаулы жолмен “көбейтумен” алмастыру.
Даламбер қағидасы. Қозғалыстағы материялық нүктелер жүйесі үшін барлық пәрменді күштердің, реакция күштерінің, инерция күштерінің векторлық қосын
Басқа
Баяндамалар, реферат
Басқа
405 тг
Динамика деп күш әсерінен денелердің қозғалуын зерттейтін теориялық механиканың бөлімін атайды. Динамикада нүктенің, дененің қозғалысы күшке және нүктенің, дененің инерттігіне байланысты деп қарастырамыз.
Геометриялық тұрғыдан нүктенің, дененің қозғалысын кинематикада қарастырдық.
Нүкте динамикасының есептерін шығару үшін нүкте қозғалыстарының дифференциалдық теңдеулерін интегралдау қажет. Бұл теңдеулерді интегралдау негізінде жеңіл емес. Сол үшін көп жағдайда нүктелер динамикасының жалпы теоремаларын пайдаланған жөн.
Онда есепті шығару үшін, теңдеулерді интегралдамай, аталмыш теоремалардың қорытынды өрнектерін пайдаланады. Ал теңдеулерді интегралдау әрекеттері теоремаларды дәлелдеуге орындалады.
Алдымен нүктенің қозғалыс мөлшерінің қозғалыс мөлшерінің өзгеруі туралы теоремасын қарастырамыз. Ол үшін бізге күш импульсы деген түсінік қажет.
Динамикада да күш деп денелердің өзара механикалық әсерлесуінің өлшеуіші ретінде алынатын шаманы атаймыз.
Статикада тек тұрақ
Басқа
Баяндамалар, реферат
Басқа
405 тг
Қос кинематика жылжымалы бөлімдер өзара байланысын немесе бір бөлімнің басқаға ауысу мүмкіндігін жылжымайтын бөліммен біріктіреді. Өзара байланысқан жəне олардың өзара қозғалысына жол беретін екі бөлім қос кинематиканы түзеді. Бөлімдердің қос кинематикаға қосылу мүмкіндіктері əртүрлі болады. Айналмалы қос кинематиканы қарастырайық (1.2. сур), мұнда білік 1 – мойын тірек – 2 бөлімдер ұдайы жанасатын екі цилиндр арқылы байланысады. Білік буылтықтары бір цилиндрдің екіншісіне қарай х-х осьі бағытында ауысуына кедергі келтіреді, осы ретте олардың бірінің екіншісіне қатысты айналуына кедергі келтірмейді.
Қандай болмасын, айналу осімен салыстырғандағы F күштің М моменті төмендегі формуламен анықталады:
мұндағы l-айналу осінен бойымен күш әсер ететін түзуге дейінгі қашықтық.
Материялық нүктенің қандай болмасын айналу осіне қатысты инерция моменті деп мына шаманы айтамыз: ,
мұндағы т — материялық нүктенің массасы, ал — нүктенің осьтен қашықтығы.
Қатты дененің оның айналу осі арқылы а
Басқа
Баяндамалар, реферат
Басқа
405 тг
Күштер тәсілінің негізгі теңдеулер жүйесі
Мәшине жасау саласында сырықтар жүйесі және жақтаулар статикалық анықталмағандығын анықтауда күштер тәсілі кеңінен қолданылады. Оның мәнiсi мынада: берілген статикалық анықталмайтын жүйе сыртқы және өзара қосымша байланыстардан босатылып, олардың әсерi күштермен және моменттермен ауыстырылады. Олардың шамасын байланыстан босатылған жүйеге қойылатын орын ауыстыру шектеулерге сәйкес келетіндей eтiп тандайды. Сонымен, көрсетiлген әдiспен шешу кезiнде күштер бeлгiciз болады. «Күштер тәсілі» деп аталуы да содан. Мұндай әдiс бipey ғана емес. Құрылыс механикасын басқа да тәсілдер, мәселен, бeлгiciз ретінде күш әсері емес, сырықтар жүйесі элементтеріндегi орын ауыстыру алынатын деформация әдiсі пайдаланылады.
Сонымен, кез келген жақтаудың статикалық түрде анықталмағандығын анықтау қосымша байланыстарды алып тастаудан басталады. Қосымша байланыстардан босатылған жүйе статикалық анықталған болады. Ол негізгi жүйе деп аталады. Әрбiр статикалық анықталма
Музыка
Баяндамалар, реферат
Басқа
405 тг
Динамика — түсірілген күштердің әсерінен материалдық денелердің қозғалысы зерттелетін механиканың бөлімі. Динамиканың негізін И.Ньютон қалыптастырған заңдар құрайды. Бірінші заң — инерция заңы: материалдық нүкте тыныштық немесе біркелкі түзу сызықты қозғалыс жай-күйін басқа денелердің әсер етуі осы жай-күйді өзгерткенше сақтап қалады. Екінші заң — динамиканың негізгі заңы — а үдету, m материалдық нүктенің салмағы және F күш пропорционалды және бағыты сонымен бірдей: mа = F. Классикалық механикада т салмақ тұрақты көлем болып табылады. Салмақ материалдық денелердің ілгерілмелі қозғалысындағы енжарлығының өлшемі болып саналады. Үшінші заң: әрбір әрекетке тең және қарама-қарсы бағытталған қарсы әрекет сәйкес келеді. Бұл заңға сәйкес екі дене қандай жай-күйде болғанына қарамастан әрекеттескенде олардың әрқайсысына түсірілген күш тең және бір түзу бойынша қарама-қарсы жаққа қарай бағытталған.
Төртінші заңды Ньютон механиканың жеке заңы ретінде қалыптастырмаған, бірақ оның күштер параллелогр
Басқа
Баяндамалар, реферат
Басқа
405 тг
Дәнекерлеу (дәнекерлеуіш) балқытылған металл немесе қорытпадағыарқылыбіртұтасекінемесеодандакөпметаллбөліктерін қосылу процесі. Дəнекерлеуіш металл бөліктері қосылды балқу нүктесі төмен балқу температурасы бар. Бұл əдіс біртекті жəне металдарды біртекті екі тұрақты байланысын қамтамасыз етеді. Байланыстырылатын бөліктердің шеттерін балқытусыз орын алады. Дəнекерлеуіш процесі қосылған бөлшектер мен дəнекерленген жік кристалдану материал шашыраңқы (ену) кейіннен дəнекерлеуіш балқу температурасы, оның балқымасының жəне капиллярлық күштердің əсерінен қосылған бөліктері арасындағы алшақтықты (бірлескен) толтырады.
Біріктірілетін бөліктердің беттерін дəнекерлеуден бұрын мұқият тазалап, ерітіңіз. Біріктірілетін беттердің тазалауы сыпырғыш щеткалар, егеулер немесе қырғыштар көмегімен жүзеге асырылады жəне оларды түрлі еріткіштермен (бензин, ацетон, ақ түсті жəне т.б.) майсыздандырады. Пісіруден бұрын тотықты пленканы алу үшін біріктірілетін бөліктердің беттерін, мысалы, тұз қышқылымен қыстыруғ
Басқа
Баяндамалар, реферат
Басқа
405 тг
1.1. Бұрандалы қосылыстарды есептеу
Машинаның бөлшектері мен тораптары бірімен-бірі әр түрлі тәсілмен қосылады. Сол тәсілдердің барлығын ажырамайтын қосылыс және ажырамалы қосылыс деп екі түрге бөлуге болады.
Бөлінбейтін қосылыс деп бөлшектерді бұзусыз ажыратуға келмейтіндей етіп біржола қосуды айтады.
Оған үш түрлі қосылыс жатады: бөлшектерді пісіру немесе дәнекерлеу арқылы қосу, заклепка – тойтарма шегемен қосу және бөлшектерді бірімен-бірін нығыздап жылжымайтындай етіп қосу (керілісті қосылыс).
Бөлінетін қосылыстар арқылы қосылған бөлшекті тез арада бөлшектеп қайта жинауға болады, олар бірімен-бірі бұрандалы бөлшектер немесе сына мен штифттер, шпонкалар арқылы қосылады.
Бұрандалы қосылыстар деп, болттың, винттің, шпильканың, гайканың және т.б. бекіту бөлшектерінің көмегімен қосылатын ажырамалы қосылыстарды айтамыз. Мұндағы винт дегеніміз бұрандалы сырық; болт қалпақшалы винт; гайка – бұрандалы тесігі бар кілтпен қамтылатын пішінді бөлшек; ал шпилька – екі жағы да бұрандалы сырық.
Басқа
Баяндамалар, реферат
Басқа
405 тг
ТЕХНОЛОГИЯЛЫҚ БӨЛІМ
1.1. Бұралу моменті
Сыртқы күштердің әсерінен, білеудің көлденең қималарында тек бұралу моменті Мб пайда болатын деформацияның түрі – бұралу деп аталады. бұралу деформациясы біліктерде, орамалы сертпелерде т.с.с. құрылымдардың элементтерінде кездеседі. Түзу білеулерді, оның өсіне перпендикуляр жазықтағы бұраушы моменттермен (қос күштер) жүктегенде, бұралу деформациясына ұшырайды. Ол моменттерді М арқылы белгілейді.
Тік білеу тыныштық күйде немесе бірқалыпты айналғанда, оған әсер ететін бұраушы моменттердің қосындысы нөлге тең.
Білеулерге әсер етуші бұраушы моменттер пайдаланылатын қуатпен айналу жылдамдығы арқылы аныталады. Білеу минутына п айналым жасаса, онда оның бір секундтағы радианмен өлшенетін бұрылу бұрышы (п/60)∙2π немесе πп/30. Сонымен білеудің беретін N қуаты, бұраушы моментпен білеудің бұрылу бұрышының көбейтіндісіне тең.
Мұндағы қуат N кгм/сек пен өлшенеді.
Егер қуат ат күші арқылы берілсе
Физика
Баяндамалар, реферат
Басқа
405 тг
Автоматтық беріліс қорабы - берілістердің ауысуы және ауыстыру сәтін таңдау, жүргізушінің қатысуынсыз өтетін беріліс қораптың бір түрі.
Сатысыз беріліс қорабы - беріліс саптан өзгеруі баяу, бірсатылы өтетін беріліс қорап.
Білікті-планетарлы беріліс қорап - планетарлы механизмдерден және жылжымайтын тісті дөңгелектердің осьтерімен тісті механизмдерден тұратын беріліс қорап.
Гидромеханикалық беріліс қорабы - әдетте сатылы беріліс қорап пен гидродинамикалық берілістен тұратын беріліс қорабы.
Гсқ типты гидромеханикалық беріліс корабы - тізбектеп қосылған тор гидротрансформатор, фрикционды тіркес, механикалық сатылы берілістен тұратын қорап.
Екі білікті беріліс қорабы - екі жетектегі және жетекші біліктерде паралель орналасқан механикалық сатылы беріліс қорап пен тісті доңғалақтар.
Диапазонды беріліс қорабы - алдынғы жүрістің автоматты түрде ауысатын екі (одан да көп) бөлек беріліс топтардан құралған беріліс қорап.
Берілісті жеделдететін берілісі бар қосымша беріліс қорап - кәдімгі жеңіл ав
Басқа
Баяндамалар, реферат
Басқа
БЕРІКТІК ТЕОРИЯЛАРЫ ГИПОТЕЗАЛАРЫ
Инженердің алдына қойылатын негізгі мақсаттардың бірі – кернеулі күйі белгілі конструкция элементерін беріктікке есептей білу.
Қарапайым деформацияланѓан машина бөлшектерін (созылу, сыѓылу), (бұралу, ығысу) беріктікке есептеу жеңіл, өйткені мұндай жағдайларда материалдардың қауіпті кернеуі тєжірибе жүзінде оңай анықталады.
Қауіпті кернеу деп дененің қирауына немесе үлкен пластикалық қалдық деформациясына сєйкес келетін кернеуді айтады:
Пластикалық материалдар үшін қауіпті кернеу:
мұндағы аш -жұмсару шегі
Морт материалдар үшін қауіпті кернеу:
мұндағы бш -беріктік шегі
Бұл механикалық сипаттамалар, материалдардың қарапайым созылу, сығылу диаграммаларынан алынады.
Басқа
Баяндамалар, реферат
Басқа
АРТҚЫ БЕЛДІКТЕГІ БАСТЫ БЕРІЛІСТІ БҰЗУ ТІЗБЕГІ
Автомобильдің істен шығуы, бөлшектердің тозуы, жабдықтың қажалуы және коррозияға ұшырау, көбінесе қажалудан, материалдың шаршауынан, механикалық, тоттану зақымдарынан болады.Бөлшектердің астам көпшілігінің қалдық ресурстары бар, сондықтан оларды шағын көлемді жөндеуден кейін қайта колдануға болады.Соңғы кезде жүк автомобильдерінің жаңа түрлеріне, олардың бөлек агрегаттарын күрделі жөндеу ескерілген.
Басқару көпірі жүк автомобилінің негізгі бөлшегі, агрегаты болып саналғандықтан, оның ақаулары жүріс қауіпсіздігіне қатты әсер етеді.Сондықтан мен осы ақауларды жөндеудің тиімді, экономикалық ұтымды әдістерін ұсындым.Менің ойымша, маған берілген тапсырманы мен толық орындадым, және де берілген тақырыпты толық аштым.
Қазіргі заманда техника, технологиялық процесстер, құрал – жабдықтар, саймандар өте жақсы дамыған.
Сондықтан автомобильдердің ақауға ұшырамай, сынбай сенімді жұмыс істеуін осы технологияларды, технологиялық процесстерді, құрал – жабдықтар мен саймандарды пайдаланып, қолданып авт
Басқа
Баяндамалар, реферат
Басқа
405 тг
Жүйенің кинетикалық энергиясы деп, оның барлық нүктелерінің кинетикалық энергияларының арифметиаклық қосындысына тең Т-скалярлық шаманы атаймыз:
Кинетикалық энергия жүйенің ілгерілемелі де, айналма да қозғалыстарын сипаттайды, демек сүрден қозғалыстарды да сипаттайды. Жүйенің қозғалыс мөлшері -менен - ден негізгі айырмашылығы Т скаляр және оң сан. Сондықтан ол қозғалыстың бағытына байланысты емес, оны анықтамайды да. Егер жүйе бірнеше денеден құралса, онда
Кинетикалық энергияны анықтайтын өрнектер қозғалыстың түріне байланысты болады.
1. Ілгерілемелі қозғалыс
Бұл қозғалыста барлық нүктелер жүйенің бір жылдамдықпен қозғалады. Сол үшін (1)-ші өрнекте деп алу керек:
Физика
Баяндамалар, реферат
Басқа
Электронды тұтандыру жүйесін жөндеу
Біздің күнделікті тіршілігімізді озық технологиялы жүйелер қолданылуда. Қазіргі кезде техникалық прогресс өте жылдам өзгеріп отырғанын байқай аламыз. Дүниежүзілік машина жасау өнеркәсібінде осы заманға сай автомобиль жасап сату бәсекесінде өтелген газдардағы зиянды заттар құрамы мен жанармай шығынын азайту үшін автомобиль зауыттары бензинді және дизельді қозғалтқыштарда отын беру жүйелерінің жаңа типтерін қолдана бастады.
Автотрактор қозғалтқыштарын күрделі де қымбат жүйелермен жабдықтау қажеттігі көбінесе қатаңырақ талаптарды, мысалы, өтелген газдардағы зиянды заттар құрамына еуропалық стандарт енгізумен түсіндіріледі:
1. Орталық (моно);
2. Таралымды;
3. Тікелей.
Орталық бүрку жүйесінде (1.1-сурет) бір немесе екі форсунка (көп) қозғалтқыштарда дроссельдік қалқаншаға (1) дейін орналасқан, олардың жұмысын қолданылатын электронды отын беру жүйесі басқарады. Мұндай сызба, ең алдымен, қозғалтқыштың салыстырмалы арзандығымен және жетілдіру қарапайымдылығымен назар айдартады. Бұл жағдай
Басқа
Баяндамалар, реферат
Басқа
1
2
...
344