География Мақала бойынша оқу-әдістемелік материалдар

Бүгінгі таңда әлемдік білім беру жүйелері арасындағы бәсекелестік артып келеді, және білім жүйесінің сапасы халықаралық деңгейде бағалануда. Осы тұрғыда PISA (Programme for International Student Assessment) зерттеуі маңызды рөл атқарады. Бұл зерттеу халықаралық деңгейде 15 жасар оқушылардың білім сапасын тексеретін бағдарлама болып табылады. PISA зерттеуі үш негізгі бағыт бойынша жүргізіледі: оқу сауаттылығы, математикалық сауаттылық және ғылыми сауаттылық. Жаратылыстану пәндері осы үш бағыттың ішінде ерекше маңызға ие, себебі олар оқушылардың ғылыми сауаттылығын арттыруға, сыни ойлау мен зерттеу дағдыларын дамытуға ықпал етеді. Қазақстанның білім беру жүйесін халықаралық деңгейде бәсекеге қабілетті ету үшін жаратылыстану пәндерін оқыту әдістемесін жетілдіру қажет. Бұл баяндамада PISA талаптарына сай жаратылыстану пәндерінде білім алушыларды дайындаудың тиімді әдістері мен тәсілдері қарастырылады, сонымен қатар оларды дамытуға арналған тапсырмалар ұсынылады.

. В статье представлен авторский опыт использования технологий искусственного интеллекта в процессе обучения географии с целью формирования географического мышления учащихся. Рассматриваются возможности применения ИИ как инструмента анализа географической информации, установления причинно-следственных связей, работы с картографическим и статистическим материалом, а также организации проектной и исследовательской деятельности школьников. Показано, что использование искусственного интеллекта способствует развитию аналитического и критического мышления, пространственного воображения и учебной мотивации учащихся. Особое внимание уделяется роли учителя в организации работы с ИИ и необходимости формирования у школьников осознанного и ответственного отношения к цифровым технологиям. Статья может быть полезна учителям географии и педагогам, интересующимся внедрением современных цифровых инструментов в образовательный процесс.

АТМОСФЕРАНЫҢ ЛАСТАНУЫ ЖӘНЕ ОНЫ ҚОРҒАУ МӘСЕЛЕСІ туралы ғылыми мақала. Ауаның ластануына және климаттың өзгеруіне қарсы күрес стратегияларын тиімді интеграциялау үшін директивалық органдарға негізгі ластағыштар мен олардың өзара іс-қимылы туралы ауқымды ақпарат болып табылады.

Развитие функциональной грамотности учащихся через работу с картографическими источниками в школьном курсе географии Республики Казахстан

В статье рассматриваются онлайн-уроки как современная и эффективная форма организации образовательного процесса. Анализируется сущность онлайн-обучения, его роль в системе образования, а также основные преимущества и недостатки использования цифровых технологий в учебной деятельности. Особое внимание уделяется условиям повышения эффективности онлайн-уроков и перспективам их дальнейшего развития. Материал может быть полезен педагогам, обучающимся и специалистам в области образования.

Басқару жүйесіндегі қарым-қатынас қызметтері географиялық педагогикада қарым-қатынас әсері туралы сөз қозғалады.

Бұл мақалада Қазақстандағы су ресурстарын басқару мәселелері жан-жақты қарастырылып, су тапшылығының табиғи-географиялық, техногендік және әлеуметтік себептері терең талданады. Соңғы жылдары климаттың жылдам жылынуы, трансшекаралық өзендердің ағынының азаюы және ауыл шаруашылығында тиімсіз суару әдістерінің кең таралуы елдің су қауіпсіздігіне тікелей қауіп төндіріп отыр. Мақалада Маңғыстау, Қызылорда, Түркістан облыстары мысалында су тапшылығының нақты көріністері көрсетіліп, су ресурстарын тиімді пайдаланудың заманауи әдістері — тамшылатып суару, қайта өңделген суды пайдалану, бұлтты мониторинг жүйелері, цифрлық гидрометрия, жасанды су қоймаларын оңтайландыру — ғылыми деректер негізінде талқыланады. Сонымен қатар жер бедері, топырақтың сіңіргіш қасиеттері, гидрогеологиялық жағдайлар және өндірістік-ағарту шараларының су үнемдеудегі рөлі қарастырылған. Бұл зерттеу климаттық өзгерістер жағдайында су қауіпсіздігіне бағытталған ұлттық стратегияларды жетілдіруге ғылыми ұсыныстар береді.

Басқару психологиясы география мамандығының техникалық білімдерін адамдармен жұмыс істеу дағдыларымен толықтырады. Перцептивтік факторлар мен қорғаныс механизмдерін түсіну командалық жұмыс, жергілікті қоғаммен өзара әрекеттесу, ғылыми-зерттеу топтарын үйлестіру және академиялық коммуникацияда шешуші рөл атқарады. Бұл білім конфликтілерді азайтуға, кәсіби өзара әрекеттесуді жақсартуға және аумақтық-экологиялық жобаларды тиімді басқаруға мүмкіндік береді. Нәтижесінде заманауи география маманы тек ғылыми құзыреттерге ие болумен шектелмей, адамдардың психологиялық ерекшеліктерін ескере алатын, эмпатия қабілеті дамыған кәсіби тұлға болып қалыптасады.

Жамбыл облысындағы Шу және Талас өзендерінің ластануы мәселесі.

МАНҒЫСТАУ ӨҢІРІНДЕГІ ЖЕРГІЛІКТІ ӨЛКЕТАНУ ЖҰМЫСТАРЫ – ОҚУШЫЛАРДЫҢ ТУҒАН ЖЕРГЕ СҮЙІСПЕНШІЛІГІН АРТТЫРУ ҚҰРАЛЫ

Климаттың өзгеруі және оның Қазақстандағы әсері тақырыбында ғылыми жұмыс

Бұл материал Маңғыстаудағы жел эрозиясы мен құм көшкіндерінің себептері мен салдарын түсінуге көмектесіп, табиғатты ұтымды пайдалану мен экологиялық қауіптердің алдын алу бойынша нақты шешімдер ұсынады. Сонымен қатар, мамандарға, студенттерге және өңірді зерттеушілерге практикалық басқару әдістерін қолдануда бағыт-бағдар береді.

Бұл мақала Маңғыстау облысының ерекше қорғалатын табиғи аумақтарын сипаттайды. Мақалада Үстірт мемлекеттік табиғи қорығы, Қызылсай мемлекеттік өңірлік табиғи паркі, Қарақия-Қалқан мемлекеттік табиғи қорығы, Бозжыра шатқалы және Шерқала тауы сияқты негізгі қорғалатын аумақтар туралы ақпарат берілген. Әрбір аумақтың табиғи ерекшеліктері, флора мен фаунасы, туристік және ғылыми мәні көрсетілген. Сонымен қатар, мақалада Маңғыстаудың табиғатын зерттеуде қолданылатын негізгі зерттеу әдістері – далалық бақылау, фототүсірілім, биологиялық есептеулер, географиялық картографиялық зерттеу, экологиялық мониторинг және сауалнама әдістері сипатталған. Мақала қорытындысында табиғатты қорғаудың, экотуризмді дамыту мен ғылыми зерттеулер жүргізудің маңызы атап өтілген.

Бұл мақалада Ақтау қаласының кеңістіктік құрылымын, көше-жол жүйесін және қоғамдық кеңістіктерді жобалау қағидалары қарастырылады. Автор урбанистиканың классикалық теорияларын (К. Линч, Я. Гейл және т.б.) негізге ала отырып, қалалық инфрақұрылымды адамға бағытталған түрде ұйымдастырудың маңызын түсіндіреді. Негізгі идея: Ақтау жаяу жүргіншілер инфрақұрылымы – қаланың экологиялық және әлеуметтік тұрақтылығының негізі.

Бұл мақалада қазіргі әлемдегі ғаламдық экологиялық мәселелердің негізгі түрлері мен олардың географиялық таралуы қарастырылады. Климаттың өзгеруі, шөлейттену, биологиялық әртүрліліктің азаюы, су ресурстарының тапшылығы және атмосфераның ластануы сияқты өзекті проблемаларға талдау жасалады. Қазақстандағы экологиялық жағдайлар, соның ішінде Арал теңізінің тартылуы, Семей ядролық полигонының әсері, мұнай өндіру аймақтарындағы ластану және орман ресурстарының азаюы мысал ретінде келтіріледі. Мақалада экологиялық қауіпсіздікті қамтамасыз ету үшін халықаралық және ұлттық деңгейде қабылданған шаралар мен бастамалар да сипатталады.

• Краткое определение ЦУР (17 целей, принятых ООН) и их глобальное значение. • Важность интеграции ЦУР в школьное образование Казахстана как одного из направлений воспитания ответственных граждан и формирования экологического сознания. • Роль географии как ключевого предмета для изучения ЦУР, поскольку она комплексно рассматривает взаимосвязи между человеком, обществом и окружающей средой.

Климаттың өзгеруі және оның экожүйеге әсері

Қазіргі заманда білім беру саласы технологиялық жаңалықтардың ықпалымен үлкен өзгерістерге ұшырауда. Жасанды интеллект (ЖИ) пен цифрлық технологиялар тек ақпаратты жеткізу құралы ғана емес, сонымен қатар оқыту әдістерін жаңғыртудың қуатты құралына айналды. Бүгінгі таңда білім беруді тиімді, қолжетімді және жекелендірілген ету үшін ЖИ мен цифрлық технологиялардың маңызы зор.

«Арқада жер жетпейді Бурабайға!» деп ғасыр бұрын жырланса, содан берменгі уақыт ішінде осынау ғажап мүйістің мәртебесін арттырып, экологиялық табиғи жүйесін дамытып, жетілдіру бағытында сол сұлу аймақтың айдарынан жел естірер іргелі шара қолға алынбаған екен. Көкше өңіріндегі осынау табиғат жауһарына тек Тәуелсіздік тұсында ғана шындап көңіл бөлудің мүмкіндігі туды. Елбасымыз Н.Ә.Назарбаевтың тапсырысымен, шешімдерімен арнаулы іс – шаралар қолға алынды.

Жылыой ауданының географиясын, жер-су атауларын зерттеу, мәліметтер жинақтап, кеңінен насихаттау.