Қазақ әдебиеті Мақала бойынша оқу-әдістемелік материалдар

Аннотация: Бұл мақала Жамбыл Жабаевтың 180 жылдық мерейтойына арналып жазылған. Мақалада ақынның шығармашылығы толық зерттеуге алынған. Мақала автордың поэзиялық туындыларының арнасы, өлеңдерінің жанрлық және мағыналық сәйкестіктеріне қарай топталуы сынды мәселелер жан-жақты қарастырылған. Еңбек мектеп оқушыларына, студенттерге, докторанттарға және осы салада зерттеу жүргізуші мамандарға арналған.

Мақалада «Сөзден өрілген өрнек» авторлық бағдарламасы аясында оқушылардың сөздік қорын байыту, шешендік өнерге баулу және рухани құндылықтарды жаңғырту мәселелері қарастырылады. Бағдарламада қолданылатын ресурстар мен оқытудың заманауи формаларына кешенді талдау жасалады.

Ахмет Байтұрсынұлы өмірі қысқаша

Бұл мақалада Абай Құнанбайұлының “Толық адам” тұжырымдамасы мен оның қазіргі жастардың рухани тәрбиесіндегі орны қарастырылады. Абай ілімі – адамның ішкі жан дүниесін жетілдіру, рухани биікке көтерілу жолы ретінде ұсынылатын құндылықтар жиынтығы. Мақалада “Толық адам” ұғымының негізгі принциптері (ақыл, жүрек, қайрат үйлесімі) қазіргі жастардың жеке тұлғалық қалыптасуына әсер ететін рухани бағдар ретінде талданады. Сонымен қатар, мақалада дәстүрлі рухани құндылықтарды жаңаша қырынан қарастыра отырып, оларды білім беру мен тәрбие жүйесінде қолданудың маңыздылығы айқындалады. Абай мұрасын жастар тәрбиесіне тиімді ендіру жолдары мен мүмкіндіктері талданады.

Бұл мақалада қазақ поэзиясының көрнекті өкілі Сырбай Мәуленов шығармаларындағы табиғат пен туған жерге деген сүйіспеншілік тақырыбы қарастырылады. Сөз зергерінің табиғат құбылыстарын суреттеудегі тілдік-стильдік ерекшеліктері, көркемдік бейнелер, табиғаттың адам жаны мен көңіл күйімен астасып берілуі назарға алынады.

Мақала әдістемелік құрал бойынша жазылған

Бұл мақалада қазіргі қазақ прозасындағы заманауи кейіпкердің бейнесі қарастырылады. Негізгі назар кейіпкердің ішкі психологиялық әлемі мен оны қалыптастыратын әлеуметтік ортаның ықпалына аударылады. Автор заманауи кейіпкерді рухани дағдарыстағы, өз болмысын іздеп жүрген күрделі тұлға ретінде сипаттайды. Сонымен бірге дәстүрлі классикалық кейіпкер мен бүгінгі кейіпкер арасындағы сабақтастық та талданады. Мақала қазіргі қазақ әдебиетінің даму бағытын, адамның қоғамдағы орнын көркемдік тұрғыдан түсіндіруге бағытталған.

Жыраулар поэзиясындағы болмыс пен тағдыр философиясы

Абай дүниетанымындағы ой мен ардың философиясы

Қазіргі білім беру жүйесінде оқушылардың ойлау дағдыларын жетілдіру және олардың оқу процесіне белсенді қатысуын қамтамасыз ету басты міндеттердің бірі болып табылады. Метакогнитивті талдау стратегиялары оқушыларға өз ойлау үдерісін саналы түрде бақылауға, реттеуге және тиімді басқаруға мүмкіндік береді. Абай шығармаларын осы тәсілмен оқыту арқылы оқушылар оның философиялық ойларын, адамгершілік қағидаттарын, танымдық көзқарастарын терең түсініп, оларды өз өмірімен байланыстыра алады.

"Абай сағаты: метакогнитвті стратегия арқылы оқыту" /5-сыныптар үшін/ атты мақала жалпы білім мекемелерінде Абай шығармаларын оқытудың тиімділігі туралы баяндалады. Қазіргі білім беру жүйесінде оқушылардың ойлау дағдыларын жетілдіру және олардың оқу процесіне белсенді қатысуын қамтамасыз ету басты міндеттердің бірі болып табылады. Метакогнитивті талдау стратегиялары оқушыларға өз ойлау үдерісін саналы түрде бақылауға, реттеуге және тиімді басқаруға мүмкіндік береді. Абай шығармаларын осы тәсілмен оқыту арқылы оқушылар оның философиялық ойларын, адамгершілік қағидаттарын, танымдық көзқарастарын терең түсініп, оларды өз өмірімен байланыстыра алады.

Жастардың модасы туралы ішкі ойды жеткізетін мақала.

Абай Құнанбайұлына арану ретінде жазылған мақала

Алматыдағы апорт алмасының тарихы.

«Қазақ есімдері – ұлт болмысының айнасы» атты мақалада халқымыздың ат қою дәстүрі мен оның терең мағынасы жан-жақты ашылған. Автор әр есімнің астарында ұлттың дүниетанымы, салт-дәстүрі, тілдік ерекшелігі мен рухани құндылықтары жатқанын нақты мысалдармен дәлелдейді. Мақалада тарихи, танымдық және тәрбиелік маңызы бар деректер қамтылып, оқырманды терең ойға жетелейді. Әсіресе, есімдерге қарап ел мәдениетін тануға болатыны туралы тұжырым өте сәтті келтірілген. Жалпы, мақала мазмұнды, тілі көркем, ойы жүйелі. Ұлттық болмысты тануға жол ашатын құнды дүние деуге болады.

Ақпараттық мәтін ұғымына тоқтала кетсек, ақпараттық мәтін – белгілі бір тақырып бойынша нақты деректерді, фактілерді, хабарламаларды немесе мәліметтерді бейтарап түрде жеткізетін мәтін түрі. Мұндай мәтіннің негізгі мақсаты – оқырманды ақпараттандыру, түсіндіру және хабардар ету. Ақпараттық мәтінде автордың жеке көзқарасы мен эмоциясы аз көрінеді, басты назар шынайы ақпаратқа аударылады. Ақпараттық мәтіндер ғылыми стильге, ресми-іскерлік стильге немесе публицистикалық стильге жақын болуы мүмкін. Олар логикалық жүйелілікпен, дәлдікпен және нақтылықпен ерекшеленеді.

Дастандағы салт-дәстүрлердің бүгінгі күндегі қолданысына, бүгінгі жастардың шаңырақ құруына салт-дәстүрлердің әсері жайында өз көзқарастарын білдіреді. Салыстырмалы талдау жүргізіп, өз бағаларын береді.

Этнограф,саяхатшы

Этнограф,ғалым

Шоқан Уәлиханов этнограф