Қазақ әдебиеті Мақала бойынша оқу-әдістемелік материалдар

Аннотация: Бұл мақала Жамбыл Жабаевтың 180 жылдық мерейтойына арналып жазылған. Мақалада ақынның шығармашылығы толық зерттеуге алынған. Мақала автордың поэзиялық туындыларының арнасы, өлеңдерінің жанрлық және мағыналық сәйкестіктеріне қарай топталуы сынды мәселелер жан-жақты қарастырылған. Еңбек мектеп оқушыларына, студенттерге, докторанттарға және осы салада зерттеу жүргізуші мамандарға арналған.

Алматыдағы апорт алмасының тарихы.

«Қазақ есімдері – ұлт болмысының айнасы» атты мақалада халқымыздың ат қою дәстүрі мен оның терең мағынасы жан-жақты ашылған. Автор әр есімнің астарында ұлттың дүниетанымы, салт-дәстүрі, тілдік ерекшелігі мен рухани құндылықтары жатқанын нақты мысалдармен дәлелдейді. Мақалада тарихи, танымдық және тәрбиелік маңызы бар деректер қамтылып, оқырманды терең ойға жетелейді. Әсіресе, есімдерге қарап ел мәдениетін тануға болатыны туралы тұжырым өте сәтті келтірілген. Жалпы, мақала мазмұнды, тілі көркем, ойы жүйелі. Ұлттық болмысты тануға жол ашатын құнды дүние деуге болады.

Бұл мақалада біз Айгүл Кемелбаеваның шығармашылығымен танысып таодау жұмысын жүргіземіз

Шоқан Уәлихановтың 190 жылдығына орай

Бұл мақалада біз абақтыда жазылған поэзиялық шығармалардың кейбір авторларына тоқталдық. Жазықсыздан-жазықсыз темір торға таңылған сәттен бастап, еркіндік пен азаттықтың қадірі тереңірек сезілді. Жаншылған ыза мен қайрат, ар-ождан мен намыс кеудеде қайнап, адамдық рухты оятты. Сол рух жүректің түбінен өлең болып ақтарылды. Бұған дәлел – мақалада талданған зиялыларымыздың өлең жолдары. Бұл шығармалардан оқырман азапты күндердің, зорлық-зомбылыққа толы кезеңнің бейнесін ақынның ішкі жанайқайы, астарлы суреттеуі арқылы анық байқай алады.

Бұл мақалада Абайтану ғылымының қалыптасуы мен дамуындағы негізгі қайнар көздері қарастырылады. Абайдың өмірі мен шығармашылығын зерттеудегі деректердің маңыздылығына, олардың түрлеріне және әрқайсысының ерекшеліктеріне баса назар аударылады. Мақалада Абайдың қолжазбалары, хаттары, замандастарының естеліктері, ауыз әдебиеті үлгілері және архивтік құжаттар сияқты қайнар көздерге талдау жасалады. Сонымен қатар, Абайтанудың қалыптасуына ықпал еткен алғашқы зерттеушілер мен олардың еңбектеріне шолу жасалады. Бұл зерттеу Абай мұрасын тереңірек түсінуге және оның қазақ әдебиеті мен мәдениетіндегі орнын айқындауға бағытталған. Түйін сөздер: Абайтану, қайнар көздер, Абай, қолжазбалар, естеліктер, архивтік құжаттар, зерттеушілер.

Бұл мақалада Абайтану ғылымының қалыптасуы мен дамуындағы негізгі қайнар көздері қарастырылады. Абайдың өмірі мен шығармашылығын зерттеудегі деректердің маңыздылығына, олардың түрлеріне және әрқайсысының ерекшеліктеріне баса назар аударылады. Мақалада Абайдың қолжазбалары, хаттары, замандастарының естеліктері, ауыз әдебиеті үлгілері және архивтік құжаттар сияқты қайнар көздерге талдау жасалады. Сонымен қатар, Абайтанудың қалыптасуына ықпал еткен алғашқы зерттеушілер мен олардың еңбектеріне шолу жасалады. Бұл зерттеу Абай мұрасын тереңірек түсінуге және оның қазақ әдебиеті мен мәдениетіндегі орнын айқындауға бағытталған. Түйін сөздер: Абайтану, қайнар көздер, Абай, қолжазбалар, естеліктер, архивтік құжаттар, зерттеушілер.

Бұл зерттеу жұмысында лирикалық прозадағы автор мен кейіпкер бейнесінің өзара байланысы мен көркемдік сипаты талданады. Автор мен кейіпкер арасындағы шекараның көмескіленуі, авторлық «меннің» шығарманың құрылымына тікелей араласуы лирикалық прозаның басты ерекшелігі ретінде қарастырылады. Мұнда автор тек баяндаушы емес, сонымен қатар кейіпкердің ішкі дүниесіне, ой-толғанысына ортақтас тұлға ретінде көрінеді. Зерттеу барысында С. Әшімбаевтың прозадағы шындық пен авторлық ұстаным жайлы сын мақалалары, Л. Гинзбургтің лирикалық бастау табиғатына қатысты тұжырымдары мен С. Липиннің прозадағы идеялық және көркемдік тұтастыққа байланысты көзқарастары назарға алынды. Сонымен қатар, Д. Исабековтің прозаның жаңа ғасыр табалдырығындағы даму бағыттарына берген бағасы мен Р. Сыздықованың көркем сөздің құдіреті жөніндегі ғылыми пайымдаулары лирикалық прозаның авторлық болмысы мен кейіпкер бейнесін терең түсінуге мүмкіндік береді. Жұмыста лирикалық прозаның көрнекті үлгілері салыстырмалы түрде қараст

Мақала бүгінгі жастардың кітап оқу мәдениеті туралы. Онда технологияның дамуы кітап оқуға әсер еткені, жастардың бір бөлігі кітаптан алыстап бара жатқаны, бірақ оқуға құштар заманауи жастар да бар екені айтылған. Кітап оқудың пайдасы мен оны насихаттаудың жолдары көрсетіліп, кітап оқитын ұрпақ – саналы ұрпақ екені қамтылады.

Ұлттың өзегі-тіл. Тілі жойылған халық ұлттық бірегейлігін жоғалтады. Құдайдан шын тағдыр болып ата-анаң, тілің, дінің, жынысың, Отаның берілетін болса, адам өмір атты алаңда осы Құдай сызып берген шеңбердің ішінде қайнауы тиіс. Алайда жер жүзінде дәуірлердің жөңкілуіне, саясат ойынының бетбұрыстарына байланысты ұлттық бірегейлік, тұтас бір халықтың ерекшелігі өзгеріске ұшырап жатты. Тағдырымыздан ба, өзімізден бе мұндай дүрбелең қазақты айналып өтпеді. Айналып өтпек түгілі түбімізге түсіріп, барымызды алды.

Қазақ әдебиетін оқытуда комикс-адаптация мен анимация әдісінің тиімділігі мен пайдасы қандай екенін ашу. Заман талабына сай дәстүрлі оқытудан шығып, балалардың қызығушылығын арттыру басты міндет.

Қазақ мақал-мәтелдері – халық ауыз әдебиетінің асыл мұрасы, ұрпақтан ұрпаққа жалғасып келе жатқан даналықтың қайнар көзі. Бұл мақалада мақал-мәтелдердің тәрбиелік мәні, олардың адамгершілік, еңбекқорлық, ұлттық сана-сезім және тіл байлығы сияқты аспектілердегі рөлі қарастырылады.

МАГИЯЛЫҚ РЕАЛИЗМДЕГІ ВАМПИР ОБРАЗЫ: М.МАҒАУИННІҢ «ҚУЫРШАҚ» ӘҢГІМЕСІ НЕГІЗІНДЕ

Қазақ халқы – рухани мұрасы бай, ертегіге тұнған халық. Сан ғасырлық тарихпен бірге жасасып, ұрпақтан ұрпаққа аманаттай жеткен қазақ ертегілері – халқымыздың дүниетанымының, арман-мүддесінің, өмірлік көзқарасының айнасы

Қазақ ертегілерінің сырлы әлемі – шексіз қиял мен терең мағынаға толы. Бұл әлемге бойлаған сайын адам баласы ізгілікке, даналыққа және туған жерге деген сүйіспеншілікке жол табады. Бүгінгі ұрпақ ертегі тыңдау арқылы тамырын таниды, ұлттық рухпен сусындайды. Сондықтан әрбір қазақ баласы ертегі тыңдап өссе – ол ұлттың болашағының жарқын боларына кепіл.

Әпсана – халық жадындағы шындық пен қиялдың тоғысы Қазақ халқының ауыз әдебиеті – терең тарих пен бай рухани мұраның көрінісі. Соның ішінде әпсана жанры ерекше орын алады. Әпсана – халықтың дүниетанымы мен сенімдерінен туындаған, тарихи шындық пен қиялды қатар өрген прозалық туынды. Бұл жанрда белгілі бір тарихи тұлға, жер-су атауы немесе діни оқиғалар көркем түрде баяндалады. Әпсаналар арқылы біз халықтың ой-санасын, табиғатқа, тарихқа деген көзқарасын танып білеміз. Мысалы, Асан Қайғының Жерұйықты іздеуі жайлы әпсана халықтың арман-мұратын бейнелесе, Қорқыт ата туралы әпсаналар өмір мен өлімнің мәңгілік мәселесін қозғайды. Ал діни-кітаби әпсаналарда пайғамбарлар мен әулиелер жайлы хикаялар беріледі. Фольклортанушы Сейіт Қасқабасовтың жіктемесі бойынша, әпсаналар үш түрге бөлінеді: тарихи-мекендік, діни-кітаби және әлеуметтік-утопиялық. Бұл бөлініс арқылы біз әр әпсананың өзіне тән мазмұны мен тәрбиелік мәнін түсіне аламыз. Әпсана – тек қызықты әңгіме емес, ол – халықтың рухани ба

Мақала арқылы смартфонның зиян екенін түсіндіргім келді.

АХМЕТ БАЙТҰРСЫНОВТЫҢ «ӘДЕБИЕТ ТАНЫТҚЫШ» ЕҢБЕГІ

Мақалада 7-сынып оқушыларына арналған «Саид Баязитовтың шығармаларын тану» атты авторлық бағдарламаның тәжірибеде қолданылуы туралы ақпарат беріледі.