Ми және шешім қабылдау: Жұмбақ әлеміне саяхат

Адам миының шешім қабылдау үдерісі саналы санадан әлдеқайда бұрын басталатыны туралы зерттеулер қазіргі нейроғылымның бірегей нәтижелерінің қатарына жатады; мысалы, Бенджамин Либеттің (Benjamin Libet) классикалық тәжірибесінде ерікті қозғалысқа ұмтылу туралы субъективті саналы сезім пайда болмас бұрын, ми құрылымдарында электрлік «әзірлік потенциалы» (readiness potential) белсенділенетіні анықталды, бұл шамамен жарты секунд бұрын байқалады . Он жылдан астам уақыттан кейінгі зерттеулер, атап айтқанда Джон‑Дилан Хейнстың (John‑Dylan Haynes) жетекшілігімен жүргізілген функционалдық МРТ‑ға негізделген тәжірибелерде, ми белсенділігінің үлгілері саналы шешім қабылданардан алты–жеті секунд бұрын сол шешімді болжай алатындығы көрініс тапты Бұл деректер саналы ерік‑қалауымыздың шешімнің басталуында басты рөл атқармайтынын көрсетіп, сананың шешімді кейінірек ғана «ретроспективті» қабылдайтынын аңғартады, яғни саналы үдеріс көбіне әрекеттің нәтижесін түсіндіретін баяндаушы рөлінде ғана бол