Биология Барлық материалдар бойынша оқу-әдістемелік материалдар

Термин сөздермен жұмыс

Кәмелетке толмаған оқушылардың құқықбұзушылық кезінде алатын жауакершілігі Тәрбие сағаты

9.3D «Тұқым қуалаушылық пен өзгергіштік заңдылықтары» 9.2.4.2 Моногибридті будандастырудың негіздерін дәлелдеу және есептер шығару 9.2.4.8 Адамның қан тобының тұқымқуалауын және қан топтарын анықтау механизмін түсіндіру 9.2.4.7 Жынысты анықтау кезінде хромосомалардың рөлін түсіндіретін сызба жасау 9.2.4.10 Шежіре сызбасын құру

Адам генетикасы адамның тұқымқуалау белгілерін, өзгеруін және ауруларын зерттейді. Негізгі әдістері: генеалогиялық (шежіре), егіздік, цитогенетикалық (хромосома), биохимиялық, популяциялық-статистикалық және молекулалық-генетикалық әдістер. Олар тұқым қуалайтын ауруларды анықтау мен алдын алуға мүмкіндік береді.

Бұлшықет ұлпаларының құрылысы мен қызметі 1. Бұлшықет ұлпасының түрлері: Адам мен жануарлар ағзасында бұлшықет ұлпасының үш негізгі түрі бар: 1. Қаңқа бұлшықеті (жиырылғыш, көлденең жолақты) 2. Жүрек бұлшықеті (арнайы көлденең жолақты) 3. Тегіс бұлшықет 2. Құрылысы мен қызметі: Бұлшықет түрі Құрылысы Қызметі Қаңқа бұлшықеті Көлденең жолақты, ұзын цилиндр тәрізді талшықтардан тұрады, көп ядролы Қаңқаның қозғалысын қамтамасыз етеді, ерікті қозғалыстарды реттейді Жүрек бұлшықеті Көлденең жолақты, бір-бірімен байланысқан қысқа жасушалар (кардиомиоциттер), бір-екі ядролы Жүрек қызметін реттейді, қан айналымын қамтамасыз етеді Тегіс бұлшықет Бір ядролы, ұршық тәрізді жасушалар, көлденең жолақсыз Ішкі мүшелердің (асқазан, ішек, қан тамырлары) жиырылуын реттейді, еріксіз қозғалыстарға жауап береді 3. Ерекшеліктері: • Қаңқа бұлшықеттері ерікті түрде жиырылады, яғни адамның басқаруымен жұмыс істейді. • Жүрек бұлшықеті автоматты түрде жұмыс істейді, яғни жүрек тоқтаусыз соғады. • Тегіс бұлшықетте

Нейрогуморальды реттелу, механизмдері және оларды салыстыру. Ағзаның күйзеліске бейімделуі.

Биология пәнінен 9-сыныптың 3-тоқсанына арналған ҚМЖ-лар жиынтығы

STEAM және жасанды интеллект элементтері арқылы құрастырылған практикалық қызықты сабақ

Адам миының шешім қабылдау үдерісі саналы санадан әлдеқайда бұрын басталатыны туралы зерттеулер қазіргі нейроғылымның бірегей нәтижелерінің қатарына жатады; мысалы, Бенджамин Либеттің (Benjamin Libet) классикалық тәжірибесінде ерікті қозғалысқа ұмтылу туралы субъективті саналы сезім пайда болмас бұрын, ми құрылымдарында электрлік «әзірлік потенциалы» (readiness potential) белсенділенетіні анықталды, бұл шамамен жарты секунд бұрын байқалады . Он жылдан астам уақыттан кейінгі зерттеулер, атап айтқанда Джон‑Дилан Хейнстың (John‑Dylan Haynes) жетекшілігімен жүргізілген функционалдық МРТ‑ға негізделген тәжірибелерде, ми белсенділігінің үлгілері саналы шешім қабылданардан алты–жеті секунд бұрын сол шешімді болжай алатындығы көрініс тапты Бұл деректер саналы ерік‑қалауымыздың шешімнің басталуында басты рөл атқармайтынын көрсетіп, сананың шешімді кейінірек ғана «ретроспективті» қабылдайтынын аңғартады, яғни саналы үдеріс көбіне әрекеттің нәтижесін түсіндіретін баяндаушы рөлінде ғана бол

Әрине ? Қысқаша түсінік: Жүйке импульсі – нейрон арқылы өтетін электрлік сигнал. Жүйке импульсінің пайда болуы: Нейрон тыныштықта болғанда Na⁺ сыртта, K⁺ ішінде көп болады. Тітіркендіргіш әсер еткенде Na⁺ арналары ашылып, Na⁺ нейрон ішіне кіреді. ➡️ Бұл деполяризация деп аталады (импульс пайда болады). Кейін K⁺ сыртқа шығып, нейрон қайта қалпына келеді. ➡️ Бұл реполяризация. Одан кейін қысқа уақыт нейрон қайта қозбайды. ➡️ Бұл рефрактерлік кезең. Импульс таралу жылдамдығы: Миелинді нейронда импульс өте тез өтеді, себебі ол Ранвье түйіндері арқылы секіріп таралады (saltatory conduction). Миелинсіз нейронда импульс баяу өтеді, өйткені сигнал үздіксіз таралады. ✅ Қорытынды: миелин қабығы импульс жылдамдығын арттырады.

Биология пәнінен тесттік тапсырмалар 9 сынып үшін

ДНҚ молекуласы туралы түсінік беру.

Дигибридті будандастыру туралы қысқаша мәліметтер және есеп шығару долдарын түсіндіру

Оқушыларға Г.Мендельдің моногибридті будандастыру әдісін түсіндіру және есеп шығару.

Митоз( дене жасушалары) мейоз (жыныс жасушалары) салыстыра отырып түсіндіру.

Тұқымқуалаушылық заңдылықтарының цитологиялық негіздері. Гаметалар тазалығы және оның цитологиялық негіздемесі. Моногибридті будандастыру

Ашық сабақ. 9-сыныпқа арналған

Бөліп шығару жүйесінің гигиенасы

Бұлшықет қозғалысын реттеу

Генетикалық есептер шығарылды. Түрлі платформалармен тапсырмалар орындалды